با توجه به حجم زیاد مطالعات روی سایتوکاینهای خون که به منظور بررسی ارتباط آنها با بیماریها انجام میشود، توجه به این نکته (تاثیر سن و جنس بر غلظت سایتوکاینها در خون) بسیار جالب و ارزشمند است و میتواند بر تفسیر یک آزمایش تاثیر بگذارد. در یکی از مطالعاتی که در این زمینه انجام شده (در کشور سوئد) از 33 فرد سالم (16 مرد و 17 زن، از 21-76 سال) نمونه گرفته شده و 63 سایتوکاین (یا سایر فاکتورهای مرتبط) همزمان در پلاسما سنجیده و آنالیز شده اند. چند نکته مهم اینجا ذکر می شود ولی مسلما برای نتیجهگیری قطعی مطالعات بیشتر لازم است.
Larsson A et al. The effects of age and gender on plasma levels of 63 cytokines. J Immunol Methods. 2015;425:58-61.